[Robert D]

Witam

Zwracam się z prośbą do kolegów na forum. Potrzebne mi informacje dotyczące kroju i wielkości czapraka w szczególności długości i szerokości taśm potrzebnych na jego obszycie. Chodzi o czaprak oficera - szefa szwadronu huzarów. U Morawskiego taki czaprak obszyty jest dwoma galonami różnej szerokości. Przypuszczam, że można pokusić się o analogię z innymi formacjami, np. szwoleżerów.
Będę wdzięczny za pomoc.

[Horhe]

Na Morawskiego bierzmy poprawkę. Art.4 Przepisu Ubiorów dla Pułków Huzarskich z 1810 wspomina jedynie:Czaprak z sukna karmazynowego, taśmą białą obszyty, na paradę galonem, na wierzch tego Czapraka, drugi z czarnego barana, z tyłu mantelzak szary;

Warto jednak zajść do Centralnej Biblioteki Wojskowej, bo w zbiorach specjalnych przypadkiem kiedyś trafiłem na techniczne rysunki oporządzenia kawaleryjskiego, autorstwa B. Gembarzewskiego. Oczywiście wpierw trzeba wysłać podanie z prośbą o mozliwość przeprowadzenia kwerendy w wiadomej sprawie.

[Michał Majewski]

A propos czapraków. Czy ma ktoś może chociaż jedną rycinę ze Szwoleżerem (najlepiej trębaczem) na baranku?

[senator]

Szwoleżerowie z tego, co wiem mieli czasami czaprak podszywany futrem na siedzisku, ale głównie oficerowie. Barankowe czapraki były używane głównie przez Lansjerów.

[KT]

Witam.
Załączam kilka obrazków do czapraków i nie tylko.
Rysunki są modelarskie ale rzetelne i widać na nich
poszczególne efekty stąd wiadomo co komu co przysługiwało.
Huzarzy są niestety na końcu.
Pozdrawiam
KT

[senator]

Niestety jest tylko rycina lansjera z barankowym czaprakiem nażuconym na czaprak sukienny

[małgosia d.]

Znaczy, trębacze Szwoleżerów nie jeździli na barankach...?

[KT]

Witaj,
Wg dokumentacji którą dysponuję wychodzi
na to że trębacz nie miał baranicy.
Dokumentacja Historeksa jest niepodważalna,
to samo dotyczy obrazów Rousselot(a)
Pozdrawiam
K

[małgosia d.]

Acha. Czyli trębacze chowają baranice na strych ;-p

[Koroniarz]

[KT]

Czołem,
Poniżej cytat z Płaczkowskiego Wincentego.
(pod numerem 361 w rejestrze regimentu szwoleżerów)
Myślę, że arcy ciekawy.
... siodła gołe ... kto by pomyślał,
do tej pory myślałem, że
zawsze czaprak i pełna parada.
Pozdrawiam
KT

[Koroniarz]

U eklererów to już był standard, podobnie jak bączki zamiast kit. Co się tyczy tego momentu wojny hiszpańskiej, o którym pisze Płaczkowski to pamiętaj, że panowało tam tęgie zamieszanie: Francuzi dostali baty pod Baylen, Józef Bonaparte opuścił Madryt, a Napoleon ganiał się z Anglikami wycofującymi w kierunku morza. Wówczas miało miejsce i inne zdarzenie:

[KT]

Czołem,
Dla mnie istotny jest dowód na piśmie że coś w praktyce dnia codziennego się przytrafiało.
Wyobrażamy sobie tamto wojsko jak z obrazka, zawsze regulaminowo ubrane i wyposażone a okazuje się że było normalnie tyle że nie zawsze.
Płaczkowski wspomina, że w tym czasie (1810) mieli już lance?!, czyżby te zdobyte pod Wagram?
albo myli czas i miejsca.
Tę książkę można dostać pod adresem :
http://napoleonv.es24.pl/...rancuskiej.html
lub w PELCIE,
Załączam dla zachęty ciekawy fragment. Płaczkowski widzi i opisuje to co jest obok niego,
dzięki niemu widzimy wyspę Leoabu czy Hiszpanię z bliska tak jakbyśmy byli tam razem z nim.
Książka trochę kosztuje ale myślę że watro ją mieć, sam ledwie się w nią wgryzłem a już ją kocham.
Pozdrawiam
KT

Cytat:

(...) W dniu następującym Wellington z dywizyą swoją stanął naprzeciwko nas na samej granicy portugalskiej, a my stanęliśmy przed Rodrigo; zaś między liniją naszą a nieprzyjacielską była równa dolina, w której była wioska z ogrodami oliwnemi i winogradnikami w około ją otaczającemi; tą doliną płynęła niewielka rzeczka i w tej my i nieprzyjaciele poili konie. Nazajutrz do dnia pomaszerował z szwadronem naszym sam Bessier z lewego skrzydła w tył może godzin dwie i postawił nas na uboczu jednej góry na dole; zdjął kapelusz z głowy, stanął, i coś rozpoznawał. Wróciwszy spiesznie do nas rozkazał broń ponabijać, siodła dobrze przymocować; a tym sposobem drugi i trzeci raz podjeżdżał, potem spuścił się nieznacznie kilka kroków i dał znak ręką abyśmy maszerowali. Gdyśmy tylko wyjechali na wierzch tej góry, spotkaliśmy maszerujących w kolumnie kilka szwadronów Anglików; gdy ci nas najniespodziewaniej postrzegli, w tej chwili w największym galopie, zwrócili się i uciekać poczęli; daliśmy ognia z karabinków, kilku ubili a 15 wzięliśmy w niewolę; widać że nam chcieli w czasie bitwy tył wziąść, ale się im nieudało. W kilka dni potem Bessier rozkazał nam zaraz po północy jak naj spieszniej wsiąść na koń, a był szwadron nasz i drugi Szaserów i pomaszerował z nami z lewego skrzydła po nad liniję wojska angielskiego dalej o godzin dwie; postawił nas podobnie jak i wprzód w ukrytej pozycyi, a sam jeden pojechał dalej dla rozpoznania. Na znak dany pomaszerowaliśmy cicho i wolno ku niemu, a on rzekł do nas: „Oto Polacy macie pułk Huzarów angielskich; widzicie tam w około tej małej wioski (tu wskazał ręką). Teraz konie porozsiodływali i chędożą, uderzcie śmiało." My ruszyliśmy z góry galopem. Ci, gdy nas postrze-gli, jedni poczęli kulbaczyć konie, drudzy oklep na konie wsiadać, inni ze wszystkiem prawie porozbierani uciekać na wszystkie strony..... Kilkunastu schwytaliśmy żywcem, kilku ubili i wielu ranili. Nieupłynęło pół godziny czasu, widzieć się dała kawalerya z konną artyleryą zbliżająca się do nas; i nasza też kawalerya takoż z konną artyleryą prawie w tymże samym czasie przybyła. Zaczęła się kanonada, wyruszyły flanki ery angielskie, my toż samo naprzeciw nich, zaczęliśmy się mocno ucierać; w końcu przypuściliśmy attak i Anglicy zaczęli się cofać aż do swojej liniji, która na wyższej pozycyi ustawioną była i sam Wellington dowodził, dobrze opatrzony bateryami; około 5 z rana rozpoczęła się batalija na całej liniji. Marszałek Massena komenderował prawem skrzydłem, Doursen środkiem liniji, a Bessier lewem skrzydłem. Niedaleko od nas w lewem skrzydle piechota nasza legiji nadwiślańskiej ucierała się mocno z piechotą angielską, która była w ogrodach oliwnych i po winogradnikach; słyszeć można było naszych nadwiślańców wołających jeden do drugiego, ostrzegając w te słowa: „Ostrożnie!... patrzaj-no Kuba pilnuj się, widzisz jak w krzakach czerwienieją jak raki, zdaje się im, że go nikt nie zobaczy." W istocie promienie hiszpańskiego słońca oświecały te wino-gradniki, to też żeby w największej gęstwinie ukrywał się, kolor pąsowy przebijał jak mak na pszenicy kwitnący, daremnie tedy flankiery angielskie tam niby były utajone. Ta tedy piechota w tej pozycyi nie mogła się długo utrzymać; retyrowała się zwolna, bo nadwiślańce gorąco i mężnie na nią nacierali. Bessier postrzegłszy że się mieszają i zaczynają re-tyrować ku liniji swojej, dał rozkaz szefowi Pacowi, aby wy komenderował jeden pluton w uliczki pomiędzy te ogrody, żeby nieprzyjacielowi zastąpić i przeszkodzić w retyradzie; pluton wystąpił i pomaszerował. Jak tylko przybyli do ogrodów i stanęli w u-liczkach, dostrzegli oficera angielskiego, wśród tych ogrodów jeżdżącego; dwóch naszych z tego samego plutonu przypuścili konie i niespodziewanie napadli na tego Anglika; on się zaczął bronić, ale jeden z naszych ciął go pałaszem w głowę, aż mu bermi-ca spadła, a z jednej strony twarzy, cały policzek był odcięty; chwycili go tedy nasi pomiędzy siebie i uprowadzili. My staliśmy w zabezpieczeniu armat z których nieustannie strzelano. Spostrzegł zdaleka szef Pac, że nasi prowadzą. Anglika, skoczył galopem naprzeciw nich, a gdy go zobaczył że ranny i pochylony siedzi na koniu a był bez spodni, rozgniewany począł łajać żołnierzy że go obdarli, ci się tłumaczą że nic mu nie brali. Gdy przyjechali do liniji i stanęli za frontem, wnet zawołano doktora Żerarda, który go zaraz opatrzył i policzek mu przyhaftował; podał mu szef wina, on napił się, a potem zaczęli z sobą rozmawiać. Ten oficer był szefem batalijonu Grenadyerów szkockich; wkrótce potem nasi przyprowadzili z żołnierzami legiji nadwiślańskiej, cały batalijon bez broni. Ci gdy stanęli w tyle za liniją w odległości takiej, że im kule nieszkodziły po nad strumieniem obfitym wody źródlanej, gdy postrzegli tę wodę, mocno spragnieni, wszyscy pobiegli napić się. My, poglądając na nich, wszyscy śmiać się poczęli, widząc ich bez spodni; później dopiero dowiedzieliśmy się od nich, że ten pułk Szkotów ze zwyczaju dawnego, gdy tylko staje do parady czy na rewiję czyli do bataliji, to zawsze bez spodni być powinien. Dalej mówili o jakiejś odwiecznej historycznej trądycyi, że na ich wyspie kiedyś tam przed laty kobiety szkockie, czy to było ze zwyczaju, czy dla zabawy, miały grać w pewną jakąś grę z mężczyznami, a to o spodnie; że gdy kobiety wygrają, mężczyźni spodni nosić nie będaj gdy tedy w tej zabawie przegrali, to na pamiątkę tego zdarzenia w czasie parady spodni używać nie mogą. Umundurowani dość pięknie byli; na głowie bermica z pąsowym wierzchem, z kordonami włóczkowemi pąsowemi, przyozdobiona kutasami; nad czołem blacha mosiężna, na której wybity lew z napisem: Grenadyery Szkockie, Wielkiej Brytaniji. Pióra za bermicami takoż pąsowe. Ber-mice mieli ze skóry psów morskich; mundury także pąsowe z kołnierzami i rabatami czarnemi, taśmami białemi oszyte, fartuszki zielone w kratki bardzo krótkie fałdowane niedochodzące do kolan; dalej nogi gołe, a w miejscu trzewików podeszwy plecione z szpagatu, do których był przyszyty kawał płótna pąsowego, jeden mały na pięść długi na palcach, dalej z pąsowej wełnianej tasiemki oplot w siatkę do kolan sięgający i na fontaź zawiązany; zdale-ka patrząc na ten pułk stojący, wydawało się jakby w nankinowych szamoa spodniach byli ubrani. Ta batalija nie trwała więcej jak godzin siedm; na naszej i nieprzyjacielskiej liniji przestano strzelać i tak staliśmy na tymże samym placu naprzeciw siebie, ale cicho. Bessier rozkazał szefowi Pacowi, aby z wziętych niewolników spis zrobić, kto oni są i z jakich narodów; szef więc kazał im stanąć w szeregu i z pułkownikiem wziętym w niewolę razem przystąpili do przeglądu. Znaleziono między niewolnikami 120 Polaków, którzy jeszcze na San Domingo wyspie popadli się w niewolę (...)

[Koroniarz]

[Michał Majewski]

Sprawa baranka trębacza Szwoleżerów, a konkretyzując- mojego baranka, przypomina jeden z ciekawszych problemów odtwórstwa.

Odtwarzać regulamin, czy prawdę historyczną?

Studiując epokę natykamy się na olbrzymie rozbieżności między regulaminem i oficjalnymi źródłami, a pamiętnikami "praktyków" i weteranów.
Przykład mam ten sam w dwóch epokach.
Regulamin i większość oficjalnej ikonografii utrzymuje, że Szwoleżerowie i polscy ułani w ogólności, powinni nosić zapięte pod brodą czapki. Tymczasem większość pamiętników, która porusza tą kwestię twierdzi coś przeciwnego. Mianowicie, że Polacy nosili czapki "sposobem głowy".

Długo zastanawiałem się dlaczego tak jest, dopóki w lesie nie trafiłem czapką w gałąź. Szybko nie jechałem, a mało mi głowy nie urwało. W bitwie czapka mogła otrzymać kulę, pchnięcie lancą czy szablą. Może lepiej, żeby spadła niż żeby zrobiła krzywdę jeźdźcowi.
(Ponoć Marcin miał podobną przygodę i identyczne wnioski)

Bardzo podobny przykład to amerykańscy żołnierze z IIWW. Noszą odpięte hełmy wcale nie dla fasonu. Ponoć bardzo często przydarzały się przypadki, że podmuch explozji skręcał żołnierzowi kark. Hełm wzmacniał efekt pomuchu z dołu, bo działał jak żagiel-zwiększał powierzchnię głowy. Zwłaszcza patrząc z dołu. A regulamin jasno mówi, że hełm powinien być zapięty.

Tak więc baranek też może być nieregulaminowy i nie pojawiać się na "oficjalnej ikonografii". Niemniej jednak jest bardzo prawdopodobny, że tak ujmę zgodny z charakterem epoki. Trębacze wszystkich formacji kawalerii używali w jakimś tam okresie baranków. Więc istnieje duża możliwość "zmałpowania" obcej mody. Zresztą niekoniecznie obcej, bo polskie formacje robiły tak samo.

Zresztą była to epoka, gdzie moda, przeładowanie efektami, futrami, kordonami, kitami etc było bardzo mile widziane.
I to raczej regulamin dostosowywał się do mody, a nie odwrotnie.
W nadużywaniu efektów, nawet wbrew regulaminowi przodowały zwłaszcza jednostki elitarne- zwłaszcza kojarzą się z tym huzarzy.
W końcu każdy pułk chciał się POKAZAĆ. A, że moda wojskowa była wtedy krzykliwa i leciutko jarmarczna..
A przede wszystkim fantazja dowódcy pułku, czy szwadronu, w dzidzinie POKAZYWANIA SIE PUŁKU, mogła się wyładować przy mundurowaniu trębacza, który zawsze się miał wyróżniać i tutaj wszelka extrawagancja jest "na miejscu".


Tak więc nie wiem czy jest o co kruszyć kopie. Ale jeśli zjawi się jakiś ślad sankcjonujący mój baranek, to z pewnością się ucieszę.