Wysłany: 2007-09-14, 14:46 Głupie pytanie o grenadierów.
Witam!
Może to pytanie wyda się dziwne, ale niestety ja dopiero raczkuje w temacie tego okresu, a zdaje mi sie że koledzy potrafią z łatwością na nie odpowiedziec. Pytanie brzmi ( tylko prosze się nie śmiać) : czy w wojsku polskim z czasów wojny w obronie konstytucji i insurekcji były formacje ( kompanie ) grenadierów? Zdawało mi sie cały czas że w odróznieniu od innych armii nie, bo w żadnych źródłach które dotąd czytałem nawet o takiej formacji nie wspomniano, jednak poszlaki które niedawno zauważyłem sugerowały co innego. A jeżeli byli to czy wyróżniali się czymś w zakresie munduru i wyposażenia? Bo badając mundury też nie tafiłem na żadną wzmiankę. A z drugiej strony jeśli ich nie było to dlaczego wszystkie armie świata miały kompanie grenadierów w batalionach lub bataliony w pułkach a my nie? Czy zna ktoś może powód? Może to pytanie jest głupie ale mam nadzieje że ktoś mi na nie odpowie.
Z góry dziękuje i przeprasam za zawracanie głowy. Pozdrawiam!
Według moich informacji było w Koronnym i Powstańczym wojsku kilka regimentów/batalionów grenadierskich. Nie umiem powiedzieć czy istniały kompanie grenadierskie w zwykłych batalionach piechoty.
Grenadierzy wchodzili też w skład Gwardii Pieszej Koronnej i Gwardii Litewskiej. Nie mogę sprawdzić w jakim stosunku liczbowym, ale za to mogę przypomnieć, że zarówno grenadier koronny (w kopii zaginionego rysunku) jak i litewski są w zbiorze rysunków Józefa Harasimowicza z 1792 roku.
Grenadier Gwardii Litewskiej przedstawiony jest w bermycy z wysoką mosiężną blachą. Grenadier Koronny pokazany jest z tyłu, ale można domyśleć się że ma kaszkiet z wysoką blachą.
Jednak naprawdę trudno jest dopatrzyć się zazwyczaj granadierów w wojsku Powstania Kościuszkowskiego. Może to wynikać z taktyki powstańczych wojsk, która na skutek doświadczeń jakie Kościuszko zdobył w Ameryce, zakładała że głównym składnikiem armii winni być strzelcy działający w szyku luźnym, w tyralierach, a kluczowe momenty bitew miały rozstrzygać uderzenia na bagnety do których praktycznie starano się wykorzystać i tak pozbawionych możliwości strzeleckich kosynierów. Oczywiście w warunkach armii złożonej tylko z fizylierów, strzelców i grenadierów funkcje kosynierów spełnialiby grenadierzy, połączeni ewentualnie z kompaniami fizylierskimi.
Dokładniejsze dane to chyba już Darek albo Koroniarz i Inni
nipi
"Arsenał Polski - od Racławic do Maciejowic", KAW, Kraków1988
"Wojsko Powstania Kościuszkowskiego" L. Ratajczyk, J. Teodorczyk, MON, Warszawa 1987
"Żołnierz Polski - Ubiór i Oporządzenie" B. Gembarzewski, tom 2, MON, Warszawa 1962
Witam!
Wiedziałem co prawda o Grenadierach Krakowskich czyli kosynierach z czasów powstania ale nie wiedzialem ze były ich aż 4 regimenty. Wiem też że w czasach saskich byli w Polsce grenadierzy i tym bardziej mnie dziwi że dopiero niedawno natrafiłem na ich śladów z czasów wojny 1792 i to ,,między wierszami".
A propos rysunków Harasimowicza - gdzie je można zobaczyć lub dostać?
Pozdrawiam!
To teraz ja poproszę o uzupełnienie moich braków w wiedzy...
Czyli "insurekcyjne" regimenty, czy też bataliony grenadierów są w istocie Kosynierami? Bo ja w dziedzinie Insurekcji Kościuszkowskiej wiem bardzo mało, a przypadkowo korzystałem z książek, które zacytowałem poprzednio.
Jeśli tak, to bardzo zabawne i w sumie zupełnie wyjaśnia mi sytuację podziału piechoty. Za razem muszę przyznać, że pomysł prosty i za razem genialny.
Pozdrawiam
nipi
p.s. zamieszczam skany wspomnianych wcześniej wizerunków
W książce "Polski mundur wojskowy" (Z. Żygulskiego jun. i H. Wieleckiego, KAW, Kraków 1988) znalazłem wzmiankę o regimentach grenadierów krakowskich.
"Wiadomo jak umundurowane były dwa regimenty grenadierów krakowskich, sformowane ze sławnych racławickich kosynierów: mieli oni czapki rogatywki, kurtki granatowe z zielonymi wyłogami i czechczery lub spodnie z białego sukna."
Choć także w tej książce podkreślone jest, że oddziały nie osiągneły właściwie nigdy ani przewidzianej liczebności, ani jednolitości umundurowania.
W spisie stanów liczebnych wg. K. Bauera grenadierzy pojawiają się:
Regiment 1 Grenadierów Krakowskich III/IV 1794
Regiment 2 Grenadierów Krakowskich III/IV 1794
Regiment Grenadierów Lubelskich V 1794
Regiment Grenadierów Sandomierskich ppłk. Kirkora III/IV 1794
"Wojsko Powstania Kościuszkowskiego" L. Ratajczyk, J. Teodorczyk, MON, Warszawa 1987
Czyli rozumiem, że Kosynierów z rozmysłem stworzono jako bataliony grenadierskie, a reszta regimentów miała kompanie lub bataliony strzeleckie i fizylierskie.
Tak?
A propos rysunków Harasimowicza - gdzie je można zobaczyć lub dostać?
Choćby w Albumie. Prócz tego w "Wojsko Powstania Kościuszkowskiego" Ratajczyka i Teodorczyka wymienionym przez niepija. Co się tyczy grenadierów (również w insurekcji) polecam nieodmiennie Rodowody pułków polskich i oddziałów równorzędnych od r. 1717 do r. 1831 Gembarzewskiego, wciąż do pobrania w naszej Bibliotece, gdzie również mowa o grenadierach krakowskich i lubelskich.
_________________ "Czyń coś powinien, a będzie co może" Andrzej Niegolewski
Czołem!
W okresie Seymu Wielkiego mieliśmy w Koronie dwa Regimentu zwane grenadierskimi 3-ci Czapskiego i 11-ty Ilińskiego.Czym się odróżniały od innych pułków? Cóż, 3RP nosił na kaszkietach białe kity-grzebienie oraz boczną białą kitkę z końcówką w kolorze czerwonym., w przeciwieństwie do innych regimentów, które w większości miały czarne grzebienie i boczne kitki (ale tylko do extra powinności) czarno-białe. Trafiłem jeszcze na notatkę z 3 regimentu o złapaniu dezertera przy którym znaleziono prócz innych rzeczy m.in. czerwoną chustę. Nadmienię jedynie, że ówczesna piechota nosiła czarne halsztuki.
"Grenadierskość" danej jednostki wynikała z tradycji saskich oraz prywatnych pobudek szefa. Znacznie lepiej było 'mieć' regiment grenadierów niż zwykły liniowy.
Przypominam, iż wszystkie jednostki dostały taki sam regulamin musztry i nic ich od siebie nie różniło, bo de facto wszystkie były fizylierskie. Może i posiadały żołnierzy - grenadierów ale gdzie byliby grupowani, może w kompaniach szefowskich (leibkompanie), kto wie? Trzeba sprawdzić regulaminy musztry.
Na Litwie znmy dwie jednostki grenadierskie.
1) Chorągiew Grenadierska Buławy Polnej w sile 73 głów.
2) Regiment 1 Buławy Wielkiej zwany często Regimentem Grenadierów BW.
Regiment Gwardii Pieszej Koronnej został rozbudowany do trzech batalionów na przełomie VII i VIII 92r. Wtedy właśnie prawdopodobnie wydano nowe sorty mundurowe, odchodząc od kroju zachodniego a przyjmując krój narodowy. Podobnie tricorny zastąpiono kaszkietami jak w liniowej piechocie.
W Powstaniu Kościuszki tworzono jednostki grenadierskie jak to słusznie zauważył kolega Niepij, ale np. Regiment 1 Grenadierów Krakowskich powstał dopiero PO bitwie racławickiej do którego włączono wszystkich chłopów którzy nie rozeszli się do domów. Chcąc ich uhonorować nadano im właśnie tą zaszczytną nazwę.
Nie była to jednostka czysto kosynierska/pikinierska, gdyż po bitwie otrzymali 300 karabinów.
Jak czytałem w pracy pt (może podam błędny tytuł) Oficerowie wojsk Rzeczypospolitej 1777-1795 (proszę wybaczyć, ale autorów nie pamiętam) to wg. etatu 100 tysięcznego jeden z batalionów w regimencie miał być batalionem grenadierów, ale jak to było w rzeczywistości to nie wiem.
Uzupełniając podaną wyżej informację dodam, że wg tego opracowania, tego stanu (czyli regiment składający się z 2 batalionów fizylierskich i 1 grenadierskiego) nigdy nie osiągnięto. Natomiast w Gwardii Pieszej Koronnej istniał batalion grenadierski i dwa fizylierskie, a dodam jeszcze, że lejbkompania nie wchodziła w skład batalionu grenadierskiego, ale w skład I batalionu fiylierów.
lejbkompania nie wchodziła w skład batalionu grenadierskiego, ale w skład I batalionu fiylierów.
Dokładnie tak. Była to kompania 'szefa', do niej najczęściej odsyłano największych ludzi z innych kompanii w trakcie robienia ćwiczeń, musztry.
Natomiast oba etaty armii na 100 tysięcy, zostały jedynie na papierze. Trzeba sprawdzić regulaminy musztry piechoty z lat 90-ych, by dowiedzieć się jak sobie nasi antenaci radzili z w/w zagadnieniem.
Pozdrawiam - Darek.
Nie możesz pisać nowych tematów Nie możesz odpowiadać w tematach Nie możesz zmieniać swoich postów Nie możesz usuwać swoich postów Nie możesz głosować w ankietach Nie możesz załączać plików na tym forum Nie możesz ściągać załączników na tym forum
