[slaw]

Witam, przeglądałem forum i doszedłem do wniosku, że obok wątku poświęconego medycynie przydałoby się też kilka słów o weterynarii, a jako, że z zawodu jestem lekarzem weterynarii i jednocześnie interesuję się historią to zakładam niniejszy wątek.
Ale zacznijmy od początku. Początek weterynarii wojskowej w Polsce przypada na rok 1717. Wtedy to za zgodą hetmana Sieniawskiego wprowadzono do pułków autoramentu cudzoziemskiego etat konowała, który nie tylko podkuwał, ale i leczył konie. w całej ówczesnej armii było 7 konowałów (tylko w pułkach dragońskich).
Nieco lepiej było pod koniec XVIII wieku, kiedy to w armii służyło 47 konowałów, a ich obowiązki były dokładnie określone w regulaminie exercerunku dla brygad kawalerii narodowej z 1786: "Konował sztabowy, który ma razem i kowalstwo umieć, powinien w profesji swojej być najbieglejszym, znać najdokładniej lekarstwa, wszystkie defekty końskie, tak z nauki hippiki, jako i z praktyki".
Mam nadzieję, że niniejszy wątek będzie się rozwijał.

[senator]

Ciekawy temat lecz mimo że jestem koniarzem to niewiele wiem o historii weterynarii.

[Koroniarz]

De Brack poświęca opiece weterynaryjnej i zdrowiu koni osobny rozdział "DES MALADIES DES CHEVAUX EN CAMPAGNE ; DE LEUR TRAITEMENT, EN L'ABSENCE D'UN VÉTÉRINAIRE." Uzupełnia go przy tym o potrzebne medykamenta. Odnośnik podaję w bibliotece szwoleżera.

Pozdrawiam!

[Darek]

Cytat:

"Konował sztabowy, który ma razem i kowalstwo umieć, powinien w profesji swojej być najbieglejszym, znać najdokładniej lekarstwa, wszystkie defekty końskie, tak z nauki hippiki, jako i z praktyki".

Zatem wychodzi mi z tego iż kowal był również konowałem.
W 1789 roku w nowym etacie Pułków Straży Przedniej w sztabie był przewidziany etat dla konowała. Prócz tego w każdej chorągwi był kowal.
Podobnie sprawa ma się i z Brygadami Kawalerii Narodowej. Tam też w sztabie był konował i podlegli mu szwadronowi kowale zapewniający pierwszą pomoc przy koniach.
Jeżeli zachowano ciągłość obowiązków, to mamy w Koronie 8 konowałów w Brygadach KN, 5 w Pułkach PS i 1 w Regimencie Gwardii Konnej Koronnej. Razem 14 konowałów.
Prócz tego było 96 kowali w Brygadach, 40 w Pułkach i żadnego w Gwardii (brak w etacie). Razem 136 kowali w wojsku koronnym.
Czyli 150 głów przeszkolonych lub częściowo przygotowanych do zajmowania się stanem zdrowia koni.

Cytat:

a ich obowiązki były dokładnie określone w regulaminie exercerunku dla brygad kawalerii narodowej z 1786:

I po raz kolejny koledzy powołują się na ten regulamin.
Można poprosić o udostępnienie go szerszemu kręgowi zainteresowanych?.

[slaw]

Witam, niestety jeśli chodzi o regulamin, to z racji zainteresowań historią lecznictwa koni dysponuję jedynie fragmentami dotyczącymi tego tematu. Jeżeli chodzi o łączenie funkcji konowała i kowala, to funkcje te były połączone w wojsku do końca XVIII wieku. Dopiero w armii Księstwa Warszawskiego funkcje te rozdzielono. Zazwyczaj pułk jazdy miał jednego konowała w przeciwieństwie do pułków armii francuskiej, gdzie w jednym pułku było zazwyczaj trzy osoby zajmujące się lecznictwem koni: jeden lekarz weterynarii (artiste veterrinaire) i dwóch pomocników (aide veterinaire). Natomiast co do szkolenia konowałów pułkowych to jest to sprawa problematyczna. Nie było wówczas w Polsce (w przeciwieństwie do Francji) szkół weterynaryjnych. I chociaż, jak mówił wspomniany przeze mnie regulamin z 1786 : "Żaden konował nie będzie przyjęty, póki wyraźnych testymoniów i zaświadczeń o swojej mieć nie będzie doskonałości" to nie wiadomo, gdzie tej biegłości nabywali. Prawdopodobnie była to wiedza w większej mierze praktyczna.